Գիտաժողով՝ նվիրված «Բարոյախոս»-ի տարալեզու տարբերակներին Հաստատվեց Մատենադարանի հոգաբարձուների խորհրդի կազմը Մատենադարանի ցուցանմուշները՝ մոսկովյան «Հայաստան. գոյության լեգենդ» ցուցահանդեսում Փոխգործակցության հուշագիր Վախճանվել է նշանավոր հայագետ Ջոն Գրեպինը Տեղի ունեցավ Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նիստը Ավրորայի երկրորդ դրամաշնորհը Մատենադարանին Վերանորոգվել է Ծուղրութի հազարամյա Ավետարանը Արիստոտելի ժառանգությունը հայոց մշակույթի համատեքստում (արիստոտելյան ընթերցումներ) Մատենադարանում տեղի է ունեցել «Հիշողության կերպարանքներ» VI գիտագործնական սեմինարը Մատենադարանում ավարտվեց «Գրաբարյան օրեր» ծրագիրը Մատենադարանին հանձնվեց Միրման ազգատոհմի հավաքածուն Նարեկացիական օրեր Ռիգայում ՀՀ Նախագահը Մարիա և Բեատրիս Ղրդյաններին պարգևատրեց Երախտագիտության մեդալով Լեհահայեր. Գրչության ավանդույթներ. Ցուցադրություն Մատենադարանում «Ճամփորդություն հայ տպագրության քառուղիներով» Մատենադարանի Կոլեգիալ կառավարման խորհրդի տարեկան նիստը Մահացել է Լիլիթ (Էլլա) Զաքարյանը Նոր ցուցադրություն «Մատենադարան-Գանձասար» գիտամշակութային կենտրոնում Նոր ցուցադրություն Մատենադարանում. «Լազարյաններ. Փառապանծ տոհմ» Գրքի շնորհանդես Մատենադարանում կայացավ Ռուբեն Գալչյանի գրքի շնորհանդեսը «Տպագրության մարգարիտ» միջազգային գիտաժողովը մեկնարկեց Մեկնարկեց «Հիշողության կերպարանքները» 7-րդ միջազգային սեմինարը Մեկնարկեց «Նարեկացիական ընթերցումներ. Գանձեր և տաղեր» 3-րդ միջազգային գիտաժողովը Տեղի ունեցավ Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության 300-ամյակին նվիրված միջոցառումների շարքի բացման արարողությունը ՀՀ Կառավարության որոշմամբ Մատենադարանը վերակազմավորվել է ՀԲԸՄ-Մատենադարան համագործակցությունը շարունակվում է Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղեւոնդյանը հուլիսի 7-8-ը աշխատանքային այցով Արցախի Հանրապետությունում էր Գիտաժողով Ժնևում. «Արիստոտելը Հայաստանում» Միջազգային գիտաժողով Աստանայում Պատմական գիտությունների թեկնածու Գոհար Ստեփանյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Արժեքավոր ձեռագրերի նվիրատվություն Մատենադարանին Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանը ցավակցում է Մաքսիմ Հակոբյանի մահվան կապակցությամբ Տեղի ունեցավ «ՄԷԿ ԱԶԳ – ՄԷԿ ԵԿԵՂԵՑԻ» ալբոմի էլեկտրոնային տարբերակի շնորհանդեսը Մատենադարանի տնօրեն Հրաչյա Թամրազյանի ծննդյան 60 ամյակը «Մարտիրոս Սարյան: Երկխոսություն հավերժի հետ» ցուցադրություն Հանդիպում «Վիքիմեդիա Հայաստան» հասարակական կազմակերպության անդամների հետ Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նիստ ՀԲԸ միությունը կրթաթոշակներ է տրամադրել Նոր Ջուղայի ձեռագրերի ցուցադրություն Համագործակցության պայմանագիր Մաշտոցի անվան Մատենադարանի կառավարման խորհրդի արտահերթ նիստը Տեղի է ունեցել Կարապետ Գաբիկյանի «Եղեռնապատում Սեբաստիոյ» գրքի ռուսերեն թարգմանության շնորհանդեսը Մշակույթների երկխոսություն Ռայա Բլբուլյանը պարգևատրվեց Մատենադարանի «Մեսրոպ Մաշտոց» հուշամեդալով «ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ ԿԵՐՊԱՐԱՆՔՆԵՐԸ» IV միջազգային սեմինար Մատենադարանի տնօրեն Հր. Թամրազյանը ընտրվել է ԳԱԱ թղթակից անդամ Հայկական սրբությունները՝ Բազեի հայացքով Նոր ցուցադրություն Մատենադարանում Մատենադարանում «Այնթապի ասեղնագործությունը» գրքի շնորհանդեսով մեկնարկեց նույն թեմայով ժամանակավոր ցուցադրությունը ՀԱՅԱԳԵՏՆԵՐԸ Ի ՆՊԱՍՏ ՀԱՅ ԴԱՏԻ Մատենադարանի աշխատակիցը հաղթող է ճանաչվել Ցուցահանդես Լիվոռնոյում ՀԻՄՆՎԵԼ Է «ՄԱՇՏՈՑ» ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԵՎ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՈՐ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ «Նարեկացիական ընթերցումների» մեկնարկը տրված է «Հիշողության կերպարանքներ» միջազգային հինգերորդ գիտաժողովը Մատենադարանում Հայոց միասնականության խորհրդանիշը ԱՊՀ երկրների միջխորհրդարանական վեհաժողովի Չինգիզ Այթմաթովի անվան գրական մրցանակը շնորհվել է Հրաչյա Թամրազյանին ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԸՆԿԵՐԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ ԸՆԴՈՒՆԵԼ Է ԼՂՀ ՆԱԽԱԳԱՀԸ Մատենադարանի տնօրենի շնորհավորական ուղերձը Վարդան Գրիգորյանի 90-ամյակի առթիվ Մատենադարանում մեկնարկել է կրթական ծրագիր Մեկնարկել է ձեռագրերի և արխիվային փաստաթղթերի պահպանման և վերականգնման վերաբերյալ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի վերապատրաստման դասընթացը Մատենադարանի ցուցասրահների վարիչը պարգևատրվեց Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակին նվիրված գիտաժողովի ամփոփում և գրքերի շնորհանդես Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանն ընդունեց Հայաստանում Ղազախստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիմուր Ուրազաևին Տեղի ունեցավ ակադեմիկոս Սեն Արևշատյանի հիշատակը հավերժացնող հուշաքարի բացման արարողությունը Տեղի ունեցավ «Հիշողության կերպարանքները» 8-րդ միջազգային սեմինարը Մատենադարանը եւ Ղազախստանի Ձեռագրերի եւ հազվագյուտ գրքերի ազգային կենտրոնը կնքեցին Համագործակցության հուշագիր Հայերեն ձեռագրերի ցուցահանդես Պրահայում Մատենադարանի տնօրենը մասնակցել է «Մեսրոպ» հայագիտական կենտրոնի 20-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Մամուլի հաղորդագրություն Մատենադարանում տեղի ունեցավ «Նարեկացիական ընթերցումներ» 4-րդ միջազգային գիտաժողովը Դասախոսությամբ հանդես եկավ Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանը ՌԴ արտգործնախարարությունը Մաշտոցի անվան Մատենադարանին է հանձնել արժեքավոր փաստաթղթերի պատճեններ ԱԺ մշտական հանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետյանն այցելել է Մատենադարան Գայանե Էլիազյանի 75-ամյակը Երեք հայերեն ձեռագիր Տոսկանայից (13–14-րդ դարեր) «Վահան Թեքեյան» ամենամյա մրցանակաբաշխություն Գրքի շնորհանդես ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆՈՒՄ ՏԵՂԻ ՈՒՆԵՑԱՎ ՍԵՆ ԱՐԵՎՇԱՏՅԱՆԻ 90-ԱՄՅԱԿԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԻ ԲԱՑՄԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ Մատենադարանում տեղի ունեցավ Հայկազյան հայագիտական հանդեսի 38-րդ հատորի շնորհանդեսը Մաշտոցյան Մատենադարանը կաջակցի Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքարանի ձեռագրատան վերականգնման բաժնի ձևավորմանը Մատենադարանում տեղի ունեցավ «Երիտասարդական 4-րդ գիտաժողով»-ի բացման արարողությունը Մատենադարանի տնօրինությունը խորը վշտով հայտնում է Մատենադարանի երկարամյա փոխտնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր Վարդան Գրիգորյանի մահվան մասին Մատենադարանի տնօրենը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ժողովուրդների երկրորդ ակադեմիական ֆորումին Կյանքից հեռացել է Մատենադարանի մեծ բարեկամ Կիմ Բակշին Մատենադարանի տնօրինությունը և ողջ աշխատակազմը ցավակցում են Լուիզ Մանուկյան Սիմոնի հարազատներին և ՀԲԸՄ մեծ ընտանիքին Նոր ծրագիր Մատենադարանում Մատենադարանում կազմակերպվեցին ասորագիտական թեմաներով դասախոսություններ Փոխանակման ծրագրեր Հայտարարություն Տեղի ունեցավ Մատենադարանի գիտական խորհրդի նիստը ՄԱՄԼՈ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ԳՈՀԱՐ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԸ ՀԱՆԴԵՍ ԵԿԱՎ ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅԱՄԲ Մարկ Գրիգորյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Դոկտոր Յոսթ Գիպպերտը հանդես եկավ դասախոսությամբ Դասախոսությամբ հանդես եկավ Գրիգոր Բրուտյանը Դոնարա Կարապետյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Գոհար Մուրադյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Վարդան Դևրիկյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանում տեղի ունեցավ Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի բացման արարողությունը Գայանե Էլիազյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր համագործակցություն Գևորգ Տեր-Վարդանյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանի գիտնական քարտուղար Վահե Թորոսյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Հակոբ Քյոսեյանը և Անահիտ Ավագյանը հանդես եկան դասախոսությամբ Անվանի հայագետ Մայքլ Սթոունը պարգևատրվեց «Մատենադարան» հուշամեդալով Արմեն Մալխասյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր համագործակցություն Դասախոսությամբ հանդես եկավ Ավետ Ավետիսյանը Խաչիկ Հարությունյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Քրիստինե Կոստիկյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանի արխիվային բաժինը տեղեկացնում է Արման Հակոբյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր նշանակումներ Մատենադարանում Հայրապետ Մարգարյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ ՄԱՄԼՈ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ Ազատ Բոզոյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանում սկսվել են կրկնագիր ձեռագրերի վերծանության աշխատանքները Մատենադարանում տեղի ունեցավ արաբատառ ձեռագրերի նկարագրման ներածական դասընթաց Գիտաժողով Մատենադարանում Հրաչյա Թամրազյանը վերընտրվել է Մատենադարանի տնօրեն Հայ գրատպության 500-ամյակին ընդառաջ մեկնարկում է ձեռագիր և տպագիր ժառանգության պահպանմանն ու վերականգնմանը նվիրված միջազգային սեմինարը... Բացվել է Մատենադարանի նոր մասնաշենքը

Սոցիալական ցանցեր


ԶԼՄ-ների համար

Մատենադարանի գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու համար ԶԼՄ-ները կարող են դիմել՝
Էլ. փոստ՝ pr.matenadaran@gmail.com
Հեռ.՝ +374-10-513065

Ցուցասրահ՝ +374-10-562578
Տոմսարկղ՝ +374-10-513014
Ընդունարան` +374-10-513000

Համալրումներ

Մատենադարանի հավաքածուների համալրումներ:

Թվային ռեսուրսներ

Տեսանյութ

Երևան քարտ

ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ «ԲԱՐՈՅԱԽՈՍ»-Ի ՏԱՐԱԼԵԶՈՒ ՏԱՐԲԵՐԱԿՆԵՐԻՆ


  2017 թ. հունիսի 15-17-ը Փարիզի Սորբոնի համալսարանում տեղի ունեցավ «Ֆիզիոլոգոս»-ն Արևելքի և Արևմուտքի միջև. բնության մասին վաղ քրիստոնեական մի բնագրի տարածումն ու փոխակերպումը» (“The Physiologus between East and West. Diffusion and Transmission of an Early Christian text on Nature”) թեմայով միջազգային գիատաժողով:
  Հավանաբար II դարի վերջում Ալեքսանդրիայում գրված այդ հունարեն երկում նկարագրվում են զանազան իրական ու երևակայական կենդանիների, ինչպես նաև բույսերի ու քարերի հատկությունները, վարքն ու բարքը (ինչով և բացատրվում է հայերեն տարբերակի «Բարոյախոս» վերնագիրը): Ապա այդ ամենը մեկնաբանվում է որպես մարդկանց, Քրիստոսի, եկեղեցու և սատանայի այլաբանություն: Ժողովածուն միջնադարում լայն տարածում է գտել ողջ քրիստոնյա աշխարհում՝ հունարենից թարգմանվելով լատիներեն (երկու անգամ), եթովպերեն, հայերեն (հայերենից էլ՝ վրացերեն), ասորերեն, ղպտերեն, արաբերեն, հին սլավոներեն (գոյություն ունի նաև վերջինիցս ածանցյալ հին ռուսերեն տարբերակ): Լատիներենից թարգմանվել են արևմտաեվրոպական տարբեր լեզուներով «Բեստիարիում»-ները, որոնք, սակայն, գիտաժողովում ներկայացված չէին:
  Գիտաժողովին ներկա էին Մատենադարանի ավագ գիտաշխատողներ Գոհար Մուրադյանը և Արամ Թոփչյանը: Նրանք հանդես եկան հայերեն տարբերակի վերաբերյալ երկու զեկուցմամբ. Գոհար Մուրադյանը՝ «Բարոյախոս»-ի հայերեն թարգմանությունը և դրա հետագա խմբագրությունները» (այն ամփոփում էր հեղինակի՝ այդ թարգմանության և երրորդ՝ ամենահամառոտ խմբագրության քննական հրատարակությունը, տե՛ս G. Muradyan, Physiologus, the Greek and Armenian Versions with a Study of Translation Technique (Hebrew University Armenian Studies 6, series editor M.E. Stone), Leuven – Paris – Dudley, MA: Peeters, 2005. երկրորդ խմբագրությունը տե՛ս «Բանբեր Մատենադարանի», 23, 2016, էջ 291–329) և Արամ Թոփչյանը՝ «Բարոյախոս»-ի հետքերը հետագա հայ գրականության մեջ»: Հայերեն տարբեր խմբագրությունները և դրանց համառոտված տարբերակները պահպանվել են 40-ից ավելի ձեռագրերում:
  Հետաքրքիր է, որ ղպտերեն «Բարոյախոս»-ը փաստորեն չի պահպանվել, սակայն տարբեր երկերում մեջբերումները թույլ են տալիս ենթադրել, որ գոյություն է ունեցել ամբողջական թարգմանություն: Արաբերեն տարբերակի ծագումը հստակ չէ. այն կարող էր թարգմանված լինել ղպտերենից կամ ասորերենից: Ասորերենի դեպքում էլ խնդրահարույց է դրա ծագումը հունարեն այս կամ այն խմբագրությունից: Իսկ հայերենից թարգմանված վրացերենը պահպանվել է մեկ ձեռագրով: Այն ներկայացնող Յոստ Գիպպերտի հավաստմամբ, թարգմանիչը վրացերենին ոչ այնքան լավ տիրապետող անձ է եղել, հավանաբար՝ հայ: Մեկ այլ ուշագրավ բացահայտում. այդ միակ ձեռագիրը՝ գրված X դարում Շատբերդիում (Կղարջք), ժողովածու է, որի գրեթե բոլոր նյութերը, Գիպպերտի կարծիքով, թարգմանված են հայերենից:    
  Հունարեն բնագրի հարուստ և բարդ ձեռագրական ավանդույթը ներկայացրեց Կարոլին Մասեն՝ նշելով հայերեն թարգմանության (և դրա քննական հրատարակության առկայության) կարևորությունը հունարեն նոր քննական բնագիր կազմելու համար (1936 թ. Ֆրանչեսկո Սբորդոնեի կազմած քննական բնագիրը, որում 77 ձեռագրի հիման վրա առանձնացված է 4 խմբագրություն՝ զանազան ենթախմբագրություններով, այսօր հնացած է համարվում, հատկապես որ գիտաժողովում խոսվեց նոր հայտնաբերված 20-ից ավելի ձեռագրերի մասին):
  Որոշ զեկուցումներ նվիրված էին հունարեն և լատիներեն նկարազարդ «Բարոյախոս»-ների յուրահատուկ պատկերագրությանը: Հատկանշական է, որ ինչպես հայերեն, այնպես էլ մյուս «արևելյան» տարբերակները չեն նկարազարդվել: Այնուամենայնիվ, հայերեն ձեռագրերում հանդիպում են «Բարոյախոս»-ում նկարագրված էակների  պատկերներ՝ որպես լուսանցազարդեր (հուշկապարիկներ և առյուծ), խորանների մեջ (հուշկապարիկներ) և ձագերին իր արյամբ սնող հավալուսնը՝ իբրև Քրիստոսի այլաբանություն: Արամ Թոփչյանն իր զեկուցման ընթացքում ցուցադրեց մի քանի պատկեր:    
  Խոսվեց հունարեն էլեկտրոնային քննական բնագիր պատրաստելու ծրագրի մասին, որը կիրառելի կլինի նաև այլ լեզուների համար:
  Տպագրվելու է գիտաժողովի նյութերի ժողովածու:

  Գիտաժողովի ծրագիրը տե՛ս այստեղ:



'