Տեղի ունեցավ Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նիստը «Նարեկացիական ընթերցումների» մեկնարկը տրված է «Հիշողության կերպարանքներ» միջազգային հինգերորդ գիտաժողովը Մատենադարանում Հայոց միասնականության խորհրդանիշը ԱՊՀ երկրների միջխորհրդարանական վեհաժողովի Չինգիզ Այթմաթովի անվան գրական մրցանակը շնորհվել է Հրաչյա Թամրազյանին «Ճամփորդություն հայ տպագրության քառուղիներով» ՀՀ Նախագահը Մարիա և Բեատրիս Ղրդյաններին պարգևատրեց Երախտագիտության մեդալով Տեղի է ունեցել Կարապետ Գաբիկյանի «Եղեռնապատում Սեբաստիոյ» գրքի ռուսերեն թարգմանության շնորհանդեսը Մատենադարանի ցուցանմուշները՝ մոսկովյան «Հայաստան. գոյության լեգենդ» ցուցահանդեսում Մահացել է Լիլիթ (Էլլա) Զաքարյանը Վախճանվել է նշանավոր հայագետ Ջոն Գրեպինը Մատենադարանի աշխատակիցը հաղթող է ճանաչվել Ավրորայի երկրորդ դրամաշնորհը Մատենադարանին Վերանորոգվել է Ծուղրութի հազարամյա Ավետարանը Մատենադարանում տեղի է ունեցել «Հիշողության կերպարանքներ» VI գիտագործնական սեմինարը Մատենադարանում ավարտվեց «Գրաբարյան օրեր» ծրագիրը Մատենադարանին հանձնվեց Միրման ազգատոհմի հավաքածուն Նարեկացիական օրեր Ռիգայում Գիտաժողով Ժնևում. «Արիստոտելը Հայաստանում» Գիտաժողով՝ նվիրված «Բարոյախոս»-ի տարալեզու տարբերակներին Մատենադարանի տնօրենը մասնակցել է «Մեսրոպ» հայագիտական կենտրոնի 20-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Փոխգործակցության հուշագիր ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԸՆԿԵՐԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ ԸՆԴՈՒՆԵԼ Է ԼՂՀ ՆԱԽԱԳԱՀԸ Դասախոսությամբ հանդես եկավ Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանը Տեղի ունեցավ «ՄԷԿ ԱԶԳ – ՄԷԿ ԵԿԵՂԵՑԻ» ալբոմի էլեկտրոնային տարբերակի շնորհանդեսը Մատենադարանի տնօրեն Հրաչյա Թամրազյանի ծննդյան 60 ամյակը «Մարտիրոս Սարյան: Երկխոսություն հավերժի հետ» ցուցադրություն Հանդիպում «Վիքիմեդիա Հայաստան» հասարակական կազմակերպության անդամների հետ Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նիստ ՀԲԸ միությունը կրթաթոշակներ է տրամադրել Նոր Ջուղայի ձեռագրերի ցուցադրություն Համագործակցության պայմանագիր ՀԻՄՆՎԵԼ Է «ՄԱՇՏՈՑ» ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԵՎ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՈՐ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի կառավարման խորհրդի արտահերթ նիստը Ցուցահանդես Լիվոռնոյում Մշակույթների երկխոսություն Միջազգային գիտաժողով Աստանայում «ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ ԿԵՐՊԱՐԱՆՔՆԵՐԸ» IV միջազգային սեմինար Մատենադարանի տնօրեն Հր. Թամրազյանը ընտրվել է ԳԱԱ թղթակից անդամ Հայկական սրբությունները՝ Բազեի հայացքով Նոր ցուցադրություն Մատենադարանում Մատենադարանում «Այնթապի ասեղնագործությունը» գրքի շնորհանդեսով մեկնարկեց նույն թեմայով ժամանակավոր ցուցադրությունը ՀԱՅԱԳԵՏՆԵՐԸ Ի ՆՊԱՍՏ ՀԱՅ ԴԱՏԻ Մատենադարանի Կոլեգիալ կառավարման խորհրդի տարեկան նիստը Արիստոտելի ժառանգությունը հայոց մշակույթի համատեքստում (արիստոտելյան ընթերցումներ) Դասախոսությամբ հանդես եկավ Ավետ Ավետիսյանը Հայտարարություն Լեհահայեր. Գրչության ավանդույթներ. Ցուցադրություն Մատենադարանում Խաչիկ Հարությունյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանում սկսվել են կրկնագիր ձեռագրերի վերծանության աշխատանքները Ազատ Բոզոյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր նշանակումներ Մատենադարանում Արման Հակոբյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանի արխիվային բաժինը տեղեկացնում է Քրիստինե Կոստիկյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր ցուցադրություն «Մատենադարան-Գանձասար» գիտամշակութային կենտրոնում Մատենադարանի գիտնական քարտուղար Վահե Թորոսյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Գայանե Էլիազյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Արմեն Մալխասյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Հակոբ Քյոսեյանը և Անահիտ Ավագյանը հանդես եկան դասախոսությամբ Նոր համագործակցություն ՌԴ արտգործնախարարությունը Մաշտոցի անվան Մատենադարանին է հանձնել արժեքավոր փաստաթղթերի պատճեններ Մատենադարանում կազմակերպվեցին ասորագիտական թեմաներով դասախոսություններ Մատենադարանում տեղի ունեցավ Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի բացման արարողությունը Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանն ընդունեց Հայաստանում Ղազախստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիմուր Ուրազաևին Մատենադարանը եւ Ղազախստանի Ձեռագրերի եւ հազվագյուտ գրքերի ազգային կենտրոնը կնքեցին Համագործակցության հուշագիր Հայերեն ձեռագրերի ցուցահանդես Պրահայում Պատմական գիտությունների թեկնածու Գոհար Ստեփանյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանի ցուցասրահների վարիչը պարգևատրվեց Նոր ցուցադրություն Մատենադարանում. «Լազարյաններ. Փառապանծ տոհմ» Գրքի շնորհանդես Մատենադարանում կայացավ Ռուբեն Գալչյանի գրքի շնորհանդեսը «Տպագրության մարգարիտ» միջազգային գիտաժողովը մեկնարկեց Մեկնարկեց «Հիշողության կերպարանքները» 7-րդ միջազգային սեմինարը Մեկնարկեց «Նարեկացիական ընթերցումներ. Գանձեր և տաղեր» 3-րդ միջազգային գիտաժողովը Գևորգ Տեր-Վարդանյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ ՀՀ Կառավարության որոշմամբ Մատենադարանը վերակազմավորվել է Վարդան Դևրիկյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ ՀԲԸՄ-Մատենադարան համագործակցությունը շարունակվում է Դոկտոր Յոսթ Գիպպերտը հանդես եկավ դասախոսությամբ Գոհար Մուրադյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Դոնարա Կարապետյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Տեղի ունեցավ Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության 300-ամյակին նվիրված միջոցառումների շարքի բացման արարողությունը Դասախոսությամբ հանդես եկավ Գրիգոր Բրուտյանը Ռայա Բլբուլյանը պարգևատրվեց Մատենադարանի «Մեսրոպ Մաշտոց» հուշամեդալով Մարկ Գրիգորյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՄԼՈ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ Տեղի ունեցավ Մատենադարանի գիտական խորհրդի նիստը Մատենադարանում մեկնարկել է կրթական ծրագիր Հաստատվեց Մատենադարանի հոգաբարձուների խորհրդի կազմը Մատենադարանում տեղի ունեցավ արաբատառ ձեռագրերի նկարագրման ներածական դասընթաց Գիտաժողով Մատենադարանում Հրաչյա Թամրազյանը վերընտրվել է Մատենադարանի տնօրեն Հայ գրատպության 500-ամյակին ընդառաջ մեկնարկում է ձեռագիր և տպագիր ժառանգության պահպանմանն ու վերականգնմանը նվիրված միջազգային սեմինարը... Բացվել է Մատենադարանի նոր մասնաշենքը

Սոցիալական ցանցեր


ԶԼՄ-ների համար

Մատենադարանի գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու համար ԶԼՄ-ները կարող են դիմել՝
Հեռ.` (+374) 94615690
Էլ.փոստ՝ matenadaran.press@matenadaran.am

Ցուցասրահ՝ +374-10-562578
Տոմսարկղ՝ +374-10-513014
Ընդունարան` +374-10-513000

Համալրումներ

Մատենադարանի հավաքածուների համալրումներ:

Անոնս


Թվային ռեսուրսներ





Տեսանյութ

ՎԱԽՃԱՆՎԵԼ Է ՆՇԱՆԱՎՈՐ ՀԱՅԱԳԵՏ ՋՈՆ ԳՐԵՊԻՆԸ


2016 թ. մայիսի 4-ին Քլիվլենդում (Օհայո նահանգ) երկարատև հիվանդությունից հետո իր մահկանացուն կնքեց հայտնի հայագետ Ջոն Գրեպինը (John Greppin):

Գիտությունների դոկտոր Ջոն Ա.Ք. Գրեպինը ծնվել է 1937 թ. ապրիլի 2-ին, Նյու-Յորք նահանգի Ռոչեստր քաղաքում:
 
Դոկտոր Գրեպինը ուսանել է Ռոչեստրի Ալլենդեյլ դպրոցում, Դարթմութ քոլեջում և Ռոչեստրի համալսարանում, հնդեվրոպական լեզվաբանության բնագավառում գիտությունների դոկտորի կոչում է ստացել Լոս-Անջելեսի համալսարանում (UCLA) 1972 թ.: Դասավանդել է հին հունարեն և լատիներեն Վուդսթոքի դպրոցում (Վերմոնթ նահանգ), իսկ 1975-2010 թթ. եղել է Քլիվլենդի պետական համալսարանի պրոֆեսոր: 16 գրքի և 500 հոդվածի ու գրախոսականի հեղինակ է:
 
Գրեպինը մասնագիտացել է դասական գրաբարի մեջ: 1974-75 թթ. պետական դեպարտամենտի դրամաշնորհով ընտանիքով մեկ տարի ապրել է Սովետական Հայաստանում: 1998 թ. մի կիսամյակ աշխատել է Գյոթինգենում որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր: Հիմնել է Annual of Armenian Linguistics («Հայերենագիտության տարեգիրք») և 25 տարի նրա խմբագիրն է եղել, նաև եղել է Raft, a Journal of Armenian Poetry and Criticism («Հայկական պոեզիայի և քննադատության հանդես»)-ի խմբագրական խորհրդի անդամ:


Գրեպինի հետաքրքրությունների լայն հորիզոնները տպավորիչ էին ուսանողների համար: Նրա աշխատանքի կիզակետում Հայաստանն էր` իր լեզվով, պատմությամբ ու մշակույթով, նաև լավագույն բանասերներով ու լեզվաբաններով, որոնց սիրելի պրոֆեսորը ներկայացնում էր ակադեմիական աշխարհի ավելի լայն շրջանակներին: Այդ է պատճառը, որ նրա գրքերից ու կազմակերպած գիտաժողովներից շատերը հայտնի գիտնականների հետ` հաճախ հայաստանցի, համագործակցության արդյունք են:

Նրա առաջին հրապարակումը կապված է թեզի հետ (գիտական ղեկավարն էր խեթերենի և համեմատական առասպելաբանության պրոֆեսոր Յաան Փուհվելը` Jaan Puhvel): Այն ի ցույց դրեց հնդեվրոպական կոկորդայինների (լարինգալների) վկայությունները դասական հայերենում` գրաբարում և հրատարակվեց Վիեննայի Մխիթարայնների մոտ. Initial Vowel and Aspiration in Classical Armenian. Studien zur armenischen Geschichte XIII. Vienna: Mechitharisten-Buchdruckerei, 1973: Նույն տեղում լույս տեսավ նրա հաջորդ լեզվաբանական ուսումնասիրությունը` Classical Armenian Nominal Suffixes: A Historical Survey. Studien zur armenischen Geschichte XV. Vienna: Mechitharisten-Buchdruckerei 1975:
 
Գրեպինի հաջորդ կարևոր աշխատության մեջ ներդաշնակորեն զուգակցվում է օրնիթոլոգիան (թռչնագիտությունը), որ նրա կնոջ` Մերիի մասնագիտությունն է և իր սեփական լեզվաբանության կախարդական աշխարհը: Թռչունների անվանացանկը թույլ է տալիս խորապես ու լայնորեն ուսումնասիրել հարևան լեզուների ազդեցությունը, բարբառային տարբերակները և կորսված մշակույթների հին ենթաշերտային մնացուկներն ու նրանց բանահյուսական հետքերը. Classical and Middle Armenian Bird Names: A Linguistic, Taxonomic and Mythological Study. Delmar, NY: Caravan Books 1978:
 
Այս ընդգրկուն հետաքրքրություններն ու հետազոտության խորությունը Ջոն Գրեպինին դարձրել էին հանգուցային խնդիրների նվիրված ակադեմիական սեմինարների կարևոր համակարգող, և հետագայում նրա հրատարակած  աշխատությունների շարքը ցուցադրում է այն միջազգային համագործակցությունը, որը նա խրախուսել է իր աշխատակիցների շրջանում.
Proceedings of the First International Conference of Armenian Linguistics (editor). Delmar, NY: Caravan Books 1980,
Interrogativity: A Colloquium on the Grammar, Typology and Pragmatics of Questions in Seven Diverse Languages (edited with others). Typological Studies in Language IV. Amsterdam: John Benjamins, 1984,
When World's Collide, The Indo-European and the Pre-Indo-Europeans: The Bellagio Papers (edited with Thomas Markey). Ann Arbor, Michigan: Karoma Publications. 1990,
Proceedings of the Fourth International Conference on Armenian Linguistics. Cleveland, Ohio, September 14-18, 1991. Delmar, New York: Caravan Books. 1992:
 
Ջոնը քաջ ծանոթ էր Մխիթարյանների միաբանության երկու վանքերին էլ, և ցաքուցրիվ` վերանայման ու նորովի մեկնաբանման կարոտ ստուգաբանական նյութերի նրա սքանչելի ամփոփումը հրատարակվեց Վենետիկում` An Etymological Dictionary of the Indo-European Components of Classical Armenian. Venice: San Lazzaro. 1984:
 
Նա գնահատում էր հայերին որպես շրջակա մշակույթների գերազանց թարգմանների (բառիս բոլոր իմաստներով): Բացառիկ հայերեն թարգմանությամբ գոյություն ունեն ոչ միայն հին հունական մատենագրության երկեր, այլև հին ֆրանսերեն խաչակրաց օրենսգիրքը: Ջոնն իր լեզվաբանական աշխատություններում ծանրանում էր նաև բժշկության պատմության վրա, իսկ միջազգային հանդեսներում նրա ակադեմիական հոդվածներն ու գրքերի երկարաշունչ գրախոսությունները, որ հաճախակի լույս էին տեսնում Times (London) Literary Supplement-ում, շեշտում էին Հայաստանի և սփյուռքի դարավոր նշանակալից ազդեցությունը համաշխարհային մշակույթի վրա:
 
Գրեպինի ակադեմիական գործունեության մեջ զգալի տեղ է զբաղեցնում աշխատանքը բժշկության պատմության բնագավառում.
Bark’ Galianosi: The Greek-Armenian Dictionary to Galen. Anatolian and Caucasian Studies VII. Delmar, New York: Caravan Books 1985,
A Medieval Arabic-Armenian Botanical Dictionary. Studien zur Arrnenischen Geschichte XVI. Vienna: Mechitharisten-Buchdruckerei. 1997,
The Diffusion of Greco-Roman Medicine into the Middle East and the Caucasus (ունի համախմբագիրներ), Delmar, New York. Caravan Books, 1999:      
 
Նրա ամենաարդյունավետ համագործակցությունը հայտնի բարբառագետ պրոֆ. Ամալիա Խաչատրյանի հետ էր: Բարբառները ցանկացած լեզվի թրթռուն կենսական ուժն են և ամենից դժվար բնագավառ ուսումնասիրության համար` հսկայածավալ հում նյութի պատճառով: Գրեպինը նպաստեց բարբառագիտության ասպարեզում չափազանց պիտանի մի ձեռնարկի աշխարհ գալուն` A Handbook of Armenian Dialectology (with Amalya Khachaturian). Anatolian and Caucasian Studies IX. Delmar, New York. Caravan Book. 1986:
 
Ջոն Գրեպինի ակադեմիական հոդվածների ցանկը հսկայական է: Դրանք վերաբերում են համարյա ցանկացած խնդրի, որ կարելի էր երևակայել: Այնուամենայնիվ  երբ պրոֆ. Յաան Փուհվելը (այն ժամանակ UCLA-ում) ուղղորդում էր նրան խեթերենի մեջ ու ղեկավարում լարինգալներին նվիրված թեզը, միևնույն ժամանակ Փուհվելը ներքաշեց իր ուսանողներին համեմատական առասպելաբանության մշուշոտ ու դյութիչ բնագավառի մեջ, որը մեկնաբանելու գործիքները կարող են վերաբերել ազգագրությանը, սոցիոլոգիային, հոգեբանությանը, հնագիտությանը, բանահյուսությանը և/կամ բանասիրությանն ու գրականությանը:
 
Ուստի սույն մատենագիտական ակնարկը բացում և եզրափակում ենք Յան Փուհվելի կարևոր ազդեցությամբ.
Studies in Honor of Jaan Puhvel. Part .1: Ancient Languages and Philology (ունի համախմբագիրներ).  Journal of Indo-European Studies Monograph Number 20. Washington: Institute for the Study of Man, 1997,
Studies in Honor of Jaan Puhvel. Part II: Mythology and Religion (ունի համախմբագիրներ). Journal of Indo-European Studies Monograph Number 21. Washington: Institute for the Study of Man. 1997:         
Վիրջիլ Ստրոմայեր

Յ.Գ. Մաշտոցի անվան Մատենադարանի գիտական անձնակազմն իր ցավակցությունն է հայտնում անվանի հայագետի ընտանիքին նրա մահվան առիթով:
 

'