Նոր ցուցադրություն «Մատենադարան-Գանձասար» գիտամշակութային կենտրոնում Փոխգործակցության հուշագիր Վախճանվել է նշանավոր հայագետ Ջոն Գրեպինը Տեղի ունեցավ Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նիստը Ավրորայի երկրորդ դրամաշնորհը Մատենադարանին Վերանորոգվել է Ծուղրութի հազարամյա Ավետարանը Արիստոտելի ժառանգությունը հայոց մշակույթի համատեքստում (արիստոտելյան ընթերցումներ) Մատենադարանում տեղի է ունեցել «Հիշողության կերպարանքներ» VI գիտագործնական սեմինարը Մատենադարանում ավարտվեց «Գրաբարյան օրեր» ծրագիրը Մատենադարանին հանձնվեց Միրման ազգատոհմի հավաքածուն Նարեկացիական օրեր Ռիգայում Գիտաժողով Ժնևում. «Արիստոտելը Հայաստանում» Լեհահայեր. Գրչության ավանդույթներ. Ցուցադրություն Մատենադարանում Գիտաժողով՝ նվիրված «Բարոյախոս»-ի տարալեզու տարբերակներին ՄԱՄԼՈ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ Մեկնարկեց «Նարեկացիական ընթերցումներ. Գանձեր և տաղեր» 3-րդ միջազգային գիտաժողովը Ստեփան Մալխասյանցի արխիվային ֆոնդ Մատենադարանում մեկնարկել է կրթական ծրագիր Ռայա Բլբուլյանը պարգևատրվեց Մատենադարանի «Մեսրոպ Մաշտոց» հուշամեդալով ՀԲԸՄ-Մատենադարան համագործակցությունը շարունակվում է Մատենադարանի ցուցասրահների վարիչը պարգևատրվեց Մատենադարանի Կոլեգիալ կառավարման խորհրդի տարեկան նիստը Տեղի ունեցավ Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության 300-ամյակին նվիրված միջոցառումների շարքի բացման արարողությունը Մահացել է Լիլիթ (Էլլա) Զաքարյանը Մեկնարկեց «Հիշողության կերպարանքները» 7-րդ միջազգային սեմինարը «Տպագրության մարգարիտ» միջազգային գիտաժողովը մեկնարկեց Մատենադարանում կայացավ Ռուբեն Գալչյանի գրքի շնորհանդեսը Գրքի շնորհանդես Նոր ցուցադրություն Մատենադարանում. «Լազարյաններ. Փառապանծ տոհմ» ՀՀ Նախագահը Մարիա և Բեատրիս Ղրդյաններին պարգևատրեց Երախտագիտության մեդալով ՀՀ Կառավարության որոշմամբ Մատենադարանը վերակազմավորվել է Հանդիպում «Վիքիմեդիա Հայաստան» հասարակական կազմակերպության անդամների հետ Մատենադարանի ցուցանմուշները՝ մոսկովյան «Հայաստան. գոյության լեգենդ» ցուցահանդեսում ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԸՆԿԵՐԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ ԸՆԴՈՒՆԵԼ Է ԼՂՀ ՆԱԽԱԳԱՀԸ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի կառավարման խորհրդի արտահերթ նիստը Համագործակցության պայմանագիր Նոր Ջուղայի ձեռագրերի ցուցադրություն Միջազգային գիտաժողով Աստանայում Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նիստ «ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ ԿԵՐՊԱՐԱՆՔՆԵՐԸ» IV միջազգային սեմինար «Մարտիրոս Սարյան: Երկխոսություն հավերժի հետ» ցուցադրություն Մատենադարանի տնօրեն Հրաչյա Թամրազյանի ծննդյան 60 ամյակը Տեղի ունեցավ «ՄԷԿ ԱԶԳ – ՄԷԿ ԵԿԵՂԵՑԻ» ալբոմի էլեկտրոնային տարբերակի շնորհանդեսը Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանը ցավակցում է Մաքսիմ Հակոբյանի մահվան կապակցությամբ Արժեքավոր ձեռագրերի նվիրատվություն Մատենադարանին Պատմական գիտությունների թեկնածու Գոհար Ստեփանյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ ՀԲԸ միությունը կրթաթոշակներ է տրամադրել Ցուցահանդես Լիվոռնոյում Տեղի ունեցավ Մատենադարանի գիտական խորհրդի նիստը «Ճամփորդություն հայ տպագրության քառուղիներով» ԱՊՀ երկրների միջխորհրդարանական վեհաժողովի Չինգիզ Այթմաթովի անվան գրական մրցանակը շնորհվել է Հրաչյա Թամրազյանին Հայոց միասնականության խորհրդանիշը «Հիշողության կերպարանքներ» միջազգային հինգերորդ գիտաժողովը Մատենադարանում Մշակույթների երկխոսություն ՀԻՄՆՎԵԼ Է «ՄԱՇՏՈՑ» ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԵՎ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՈՐ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ Տեղի է ունեցել Կարապետ Գաբիկյանի «Եղեռնապատում Սեբաստիոյ» գրքի ռուսերեն թարգմանության շնորհանդեսը Մատենադարանի աշխատակիցը հաղթող է ճանաչվել ՀԱՅԱԳԵՏՆԵՐԸ Ի ՆՊԱՍՏ ՀԱՅ ԴԱՏԻ Մատենադարանում «Այնթապի ասեղնագործությունը» գրքի շնորհանդեսով մեկնարկեց նույն թեմայով ժամանակավոր ցուցադրությունը Նոր ցուցադրություն Մատենադարանում Հայկական սրբությունները՝ Բազեի հայացքով Մատենադարանի տնօրեն Հր. Թամրազյանը ընտրվել է ԳԱԱ թղթակից անդամ «Նարեկացիական ընթերցումների» մեկնարկը տրված է Մատենադարանում տեղի ունեցավ «Նարեկացիական ընթերցումներ» 4-րդ միջազգային գիտաժողովը ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ Մատենադարանի տնօրինությունը և ողջ աշխատակազմը ցավակցում են Լուիզ Մանուկյան Սիմոնի հարազատներին և ՀԲԸՄ մեծ ընտանիքին Նոր ծրագիր Մատենադարանում Մատենադարանի տնօրենի շնորհավորական ուղերձը Վարդան Գրիգորյանի 90-ամյակի առթիվ Մատենադարանում տեղի ունեցավ «Երիտասարդական 4-րդ գիտաժողով»-ի բացման արարողությունը Մատենադարանի տնօրենը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ժողովուրդների երկրորդ ակադեմիական ֆորումին Դասախոսությամբ հանդես եկավ Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանը Մատենադարանի տնօրինությունը խորը վշտով հայտնում է Մատենադարանի երկարամյա փոխտնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր Վարդան Գրիգորյանի մահվան մասին Մամուլի հաղորդագրություն Մատենադարանի տնօրենը մասնակցել է «Մեսրոպ» հայագիտական կենտրոնի 20-ամյակին նվիրված միջոցառումներին Հայերեն ձեռագրերի ցուցահանդես Պրահայում Մատենադարանը եւ Ղազախստանի Ձեռագրերի եւ հազվագյուտ գրքերի ազգային կենտրոնը կնքեցին Համագործակցության հուշագիր Հաստատվեց Մատենադարանի հոգաբարձուների խորհրդի կազմը Տեղի ունեցավ ակադեմիկոս Սեն Արևշատյանի հիշատակը հավերժացնող հուշաքարի բացման արարողությունը Մատենադարանում տեղի ունեցավ Հայկազյան հայագիտական հանդեսի 38-րդ հատորի շնորհանդեսը Երեք հայերեն ձեռագիր Տոսկանայից (13–14-րդ դարեր) «Հայոց Արևելից կողմանք. պատմություն և մշակույթ» հայագիտական միջազգային գիտաժողով Մահացել է Հրաչիկ Միրզոյանը Հայագիտական միջազգային գիտաժողով ԱՐԽԻՎԱՅԻՆ ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐԻ ՆՈՐ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ Հրաչյա Թամրազյանի հիշատակը հավերժացնող հուշաքարի բացումը Կյանքից հեռացել է Մատենադարանի մեծ բարեկամ Կիմ Բակշին Գայանե Էլիազյանի 75-ամյակը Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանն ընդունեց Հայաստանում Ղազախստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիմուր Ուրազաևին «Վահան Թեքեյան» ամենամյա մրցանակաբաշխություն Գրքի շնորհանդես ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆՈՒՄ ՏԵՂԻ ՈՒՆԵՑԱՎ ՍԵՆ ԱՐԵՎՇԱՏՅԱՆԻ 90-ԱՄՅԱԿԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎԻ ԲԱՑՄԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ Փոխանակման ծրագրեր Մաշտոցյան Մատենադարանը կաջակցի Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքարանի ձեռագրատան վերականգնման բաժնի ձևավորմանը ԱԺ մշտական հանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետյանն այցելել է Մատենադարան Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղեւոնդյանը հուլիսի 7-8-ը աշխատանքային այցով Արցախի Հանրապետությունում էր Վարդան Դևրիկյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակին նվիրված գիտաժողովի ամփոփում և գրքերի շնորհանդես Մատենադարանում սկսվել են կրկնագիր ձեռագրերի վերծանության աշխատանքները Տեղի ունեցավ «Հիշողության կերպարանքները» 8-րդ միջազգային սեմինարը Գևորգ Տեր-Վարդանյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Հայտարարություն ՄԱՄԼՈ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ Նոր համագործակցություն Ազատ Բոզոյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Գոհար Մուրադյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Դոնարա Կարապետյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Դասախոսությամբ հանդես եկավ Գրիգոր Բրուտյանը Դոկտոր Յոսթ Գիպպերտը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մարկ Գրիգորյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ ԳՈՀԱՐ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԸ ՀԱՆԴԵՍ ԵԿԱՎ ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅԱՄԲ Գայանե Էլիազյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Հակոբ Քյոսեյանը և Անահիտ Ավագյանը հանդես եկան դասախոսությամբ Մատենադարանում տեղի ունեցավ Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի բացման արարողությունը Մեկնարկել է ձեռագրերի և արխիվային փաստաթղթերի պահպանման և վերականգնման վերաբերյալ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի վերապատրաստման դասընթացը Մատենադարանում կազմակերպվեցին ասորագիտական թեմաներով դասախոսություններ Խաչիկ Հարությունյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր համագործակցություն Հայրապետ Մարգարյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Անվանի հայագետ Մայքլ Սթոունը պարգևատրվեց «Մատենադարան» հուշամեդալով Արմեն Մալխասյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Դասախոսությամբ հանդես եկավ Ավետ Ավետիսյանը Մատենադարանի գիտնական քարտուղար Վահե Թորոսյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Քրիստինե Կոստիկյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Մատենադարանի արխիվային բաժինը տեղեկացնում է Արման Հակոբյանը հանդես եկավ դասախոսությամբ Նոր նշանակումներ Մատենադարանում ՌԴ արտգործնախարարությունը Մաշտոցի անվան Մատենադարանին է հանձնել արժեքավոր փաստաթղթերի պատճեններ Մատենադարանում տեղի ունեցավ արաբատառ ձեռագրերի նկարագրման ներածական դասընթաց Գիտաժողով Մատենադարանում Հրաչյա Թամրազյանը վերընտրվել է Մատենադարանի տնօրեն Հայ գրատպության 500-ամյակին ընդառաջ մեկնարկում է ձեռագիր և տպագիր ժառանգության պահպանմանն ու վերականգնմանը նվիրված միջազգային սեմինարը... Բացվել է Մատենադարանի նոր մասնաշենքը

Սոցիալական ցանցեր


ԶԼՄ-ների համար

Մատենադարանի գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու համար ԶԼՄ-ները կարող են դիմել՝
Էլ. փոստ՝ pr.matenadaran@gmail.com
Հեռ.՝ +374-10-513065

Ցուցասրահ՝ +374-10-562578
Տոմսարկղ՝ +374-10-513014
Ընդունարան` +374-10-513000

Համալրումներ

Մատենադարանի հավաքածուների համալրումներ:

Թվային ռեսուրսներ

Տեսանյութ

Երևան քարտ

ՎԱԽՃԱՆՎԵԼ Է ՆՇԱՆԱՎՈՐ ՀԱՅԱԳԵՏ ՋՈՆ ԳՐԵՊԻՆԸ


2016 թ. մայիսի 4-ին Քլիվլենդում (Օհայո նահանգ) երկարատև հիվանդությունից հետո իր մահկանացուն կնքեց հայտնի հայագետ Ջոն Գրեպինը (John Greppin):

Գիտությունների դոկտոր Ջոն Ա.Ք. Գրեպինը ծնվել է 1937 թ. ապրիլի 2-ին, Նյու-Յորք նահանգի Ռոչեստր քաղաքում:
 
Դոկտոր Գրեպինը ուսանել է Ռոչեստրի Ալլենդեյլ դպրոցում, Դարթմութ քոլեջում և Ռոչեստրի համալսարանում, հնդեվրոպական լեզվաբանության բնագավառում գիտությունների դոկտորի կոչում է ստացել Լոս-Անջելեսի համալսարանում (UCLA) 1972 թ.: Դասավանդել է հին հունարեն և լատիներեն Վուդսթոքի դպրոցում (Վերմոնթ նահանգ), իսկ 1975-2010 թթ. եղել է Քլիվլենդի պետական համալսարանի պրոֆեսոր: 16 գրքի և 500 հոդվածի ու գրախոսականի հեղինակ է:
 
Գրեպինը մասնագիտացել է դասական գրաբարի մեջ: 1974-75 թթ. պետական դեպարտամենտի դրամաշնորհով ընտանիքով մեկ տարի ապրել է Սովետական Հայաստանում: 1998 թ. մի կիսամյակ աշխատել է Գյոթինգենում որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր: Հիմնել է Annual of Armenian Linguistics («Հայերենագիտության տարեգիրք») և 25 տարի նրա խմբագիրն է եղել, նաև եղել է Raft, a Journal of Armenian Poetry and Criticism («Հայկական պոեզիայի և քննադատության հանդես»)-ի խմբագրական խորհրդի անդամ:


Գրեպինի հետաքրքրությունների լայն հորիզոնները տպավորիչ էին ուսանողների համար: Նրա աշխատանքի կիզակետում Հայաստանն էր` իր լեզվով, պատմությամբ ու մշակույթով, նաև լավագույն բանասերներով ու լեզվաբաններով, որոնց սիրելի պրոֆեսորը ներկայացնում էր ակադեմիական աշխարհի ավելի լայն շրջանակներին: Այդ է պատճառը, որ նրա գրքերից ու կազմակերպած գիտաժողովներից շատերը հայտնի գիտնականների հետ` հաճախ հայաստանցի, համագործակցության արդյունք են:

Նրա առաջին հրապարակումը կապված է թեզի հետ (գիտական ղեկավարն էր խեթերենի և համեմատական առասպելաբանության պրոֆեսոր Յաան Փուհվելը` Jaan Puhvel): Այն ի ցույց դրեց հնդեվրոպական կոկորդայինների (լարինգալների) վկայությունները դասական հայերենում` գրաբարում և հրատարակվեց Վիեննայի Մխիթարայնների մոտ. Initial Vowel and Aspiration in Classical Armenian. Studien zur armenischen Geschichte XIII. Vienna: Mechitharisten-Buchdruckerei, 1973: Նույն տեղում լույս տեսավ նրա հաջորդ լեզվաբանական ուսումնասիրությունը` Classical Armenian Nominal Suffixes: A Historical Survey. Studien zur armenischen Geschichte XV. Vienna: Mechitharisten-Buchdruckerei 1975:
 
Գրեպինի հաջորդ կարևոր աշխատության մեջ ներդաշնակորեն զուգակցվում է օրնիթոլոգիան (թռչնագիտությունը), որ նրա կնոջ` Մերիի մասնագիտությունն է և իր սեփական լեզվաբանության կախարդական աշխարհը: Թռչունների անվանացանկը թույլ է տալիս խորապես ու լայնորեն ուսումնասիրել հարևան լեզուների ազդեցությունը, բարբառային տարբերակները և կորսված մշակույթների հին ենթաշերտային մնացուկներն ու նրանց բանահյուսական հետքերը. Classical and Middle Armenian Bird Names: A Linguistic, Taxonomic and Mythological Study. Delmar, NY: Caravan Books 1978:
 
Այս ընդգրկուն հետաքրքրություններն ու հետազոտության խորությունը Ջոն Գրեպինին դարձրել էին հանգուցային խնդիրների նվիրված ակադեմիական սեմինարների կարևոր համակարգող, և հետագայում նրա հրատարակած  աշխատությունների շարքը ցուցադրում է այն միջազգային համագործակցությունը, որը նա խրախուսել է իր աշխատակիցների շրջանում.
Proceedings of the First International Conference of Armenian Linguistics (editor). Delmar, NY: Caravan Books 1980,
Interrogativity: A Colloquium on the Grammar, Typology and Pragmatics of Questions in Seven Diverse Languages (edited with others). Typological Studies in Language IV. Amsterdam: John Benjamins, 1984,
When World's Collide, The Indo-European and the Pre-Indo-Europeans: The Bellagio Papers (edited with Thomas Markey). Ann Arbor, Michigan: Karoma Publications. 1990,
Proceedings of the Fourth International Conference on Armenian Linguistics. Cleveland, Ohio, September 14-18, 1991. Delmar, New York: Caravan Books. 1992:
 
Ջոնը քաջ ծանոթ էր Մխիթարյանների միաբանության երկու վանքերին էլ, և ցաքուցրիվ` վերանայման ու նորովի մեկնաբանման կարոտ ստուգաբանական նյութերի նրա սքանչելի ամփոփումը հրատարակվեց Վենետիկում` An Etymological Dictionary of the Indo-European Components of Classical Armenian. Venice: San Lazzaro. 1984:
 
Նա գնահատում էր հայերին որպես շրջակա մշակույթների գերազանց թարգմանների (բառիս բոլոր իմաստներով): Բացառիկ հայերեն թարգմանությամբ գոյություն ունեն ոչ միայն հին հունական մատենագրության երկեր, այլև հին ֆրանսերեն խաչակրաց օրենսգիրքը: Ջոնն իր լեզվաբանական աշխատություններում ծանրանում էր նաև բժշկության պատմության վրա, իսկ միջազգային հանդեսներում նրա ակադեմիական հոդվածներն ու գրքերի երկարաշունչ գրախոսությունները, որ հաճախակի լույս էին տեսնում Times (London) Literary Supplement-ում, շեշտում էին Հայաստանի և սփյուռքի դարավոր նշանակալից ազդեցությունը համաշխարհային մշակույթի վրա:
 
Գրեպինի ակադեմիական գործունեության մեջ զգալի տեղ է զբաղեցնում աշխատանքը բժշկության պատմության բնագավառում.
Bark’ Galianosi: The Greek-Armenian Dictionary to Galen. Anatolian and Caucasian Studies VII. Delmar, New York: Caravan Books 1985,
A Medieval Arabic-Armenian Botanical Dictionary. Studien zur Arrnenischen Geschichte XVI. Vienna: Mechitharisten-Buchdruckerei. 1997,
The Diffusion of Greco-Roman Medicine into the Middle East and the Caucasus (ունի համախմբագիրներ), Delmar, New York. Caravan Books, 1999:      
 
Նրա ամենաարդյունավետ համագործակցությունը հայտնի բարբառագետ պրոֆ. Ամալիա Խաչատրյանի հետ էր: Բարբառները ցանկացած լեզվի թրթռուն կենսական ուժն են և ամենից դժվար բնագավառ ուսումնասիրության համար` հսկայածավալ հում նյութի պատճառով: Գրեպինը նպաստեց բարբառագիտության ասպարեզում չափազանց պիտանի մի ձեռնարկի աշխարհ գալուն` A Handbook of Armenian Dialectology (with Amalya Khachaturian). Anatolian and Caucasian Studies IX. Delmar, New York. Caravan Book. 1986:
 
Ջոն Գրեպինի ակադեմիական հոդվածների ցանկը հսկայական է: Դրանք վերաբերում են համարյա ցանկացած խնդրի, որ կարելի էր երևակայել: Այնուամենայնիվ  երբ պրոֆ. Յաան Փուհվելը (այն ժամանակ UCLA-ում) ուղղորդում էր նրան խեթերենի մեջ ու ղեկավարում լարինգալներին նվիրված թեզը, միևնույն ժամանակ Փուհվելը ներքաշեց իր ուսանողներին համեմատական առասպելաբանության մշուշոտ ու դյութիչ բնագավառի մեջ, որը մեկնաբանելու գործիքները կարող են վերաբերել ազգագրությանը, սոցիոլոգիային, հոգեբանությանը, հնագիտությանը, բանահյուսությանը և/կամ բանասիրությանն ու գրականությանը:
 
Ուստի սույն մատենագիտական ակնարկը բացում և եզրափակում ենք Յան Փուհվելի կարևոր ազդեցությամբ.
Studies in Honor of Jaan Puhvel. Part .1: Ancient Languages and Philology (ունի համախմբագիրներ).  Journal of Indo-European Studies Monograph Number 20. Washington: Institute for the Study of Man, 1997,
Studies in Honor of Jaan Puhvel. Part II: Mythology and Religion (ունի համախմբագիրներ). Journal of Indo-European Studies Monograph Number 21. Washington: Institute for the Study of Man. 1997:         
Վիրջիլ Ստրոմայեր

Յ.Գ. Մաշտոցի անվան Մատենադարանի գիտական անձնակազմն իր ցավակցությունն է հայտնում անվանի հայագետի ընտանիքին նրա մահվան առիթով:
 

'