Թվային ռեսուրսներ





Անոնս


Տեսանյութ

ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԸ ՀԱՐՍՏԱՆՈՒՄ Է ՆՈՐ ՁԵՌԱԳՐԵՐՈՎ ԵՎ ԱՐԽԻՎԱՅԻՆ ՖՈՆԴԵՐՈՎ


   Վերջին մեկ տարվա ընթացքում Մաշտոցի անվան Մատենադարանի ձեռագրական հավաքածուներն ավելացել են 33 միավորով, որոնց մեջ կան բացառիկ արժեք ներկայացնող ձեռագրեր: Մատենադարանի ձեռագրերի ընդհանուր թիվն այժմ կազմում է 17.260 միավոր: Դեռևս մեծաթիվ ձեռագրեր կան առանձին հավաքածուներում և անհատների մոտ, դրանք ձեռք բերելու համար Մատենադարանի տնօրինությունը հետևողական քայլեր է անում` բարերարների աջակցությամբ դրանք ազգային սեփականություն դարձնելու համար: Այժմ Մատենադարանում ի պահ է տրված երեք ձեռագիր, բացի այդ, տնօրինության տեսադաշտում են Հայաստանում և արտերկրում գտնվող բազմաթիվ ձեռագրեր:
   Մատենադարանի կառավարման խորհրդի երեկվա նիստում տնօրեն Հրաչյա Թամրազյանն իր հաշվետու զեկուցման մեջ նշեց, որ հարստացել է նաև արխիվային հավաքածուն, համալրվելով 5 արխիվային ֆոնդով` Լևոն Խաչիկյանի, Ս. Տեր-Ներսեսյանի, Համազասպ և Վիկտոր Համբարձումյանների, Գևորգ Աբգարյանի: Ձեռք են բերվել ավելի քան 30 առանձին արխիվային փաստաթղթեր ու թանգարանային առարկաներ: Սկսվել է արխիվային ֆոնդերի ամբողջական հաշվառման ընթացքը: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և Գ. Գյուլպենկյան հիմնադրամի առաջարկով, այս բաժինը տարբեր նախագծեր է մշակել: Արդեն իսկ սկսվել են արխիվային ֆոնդերի ուղեցույցի նախապատրաստական աշխատանքները: Ուղեցույցը կնպաստի Մատենադարանի բացառիկ արխիվային ֆոնդերի հանրահռչակմանը և արխիվային փաստաթղթերի որոնման դյուրացմանը:
   Արդեն ավարտվել է Կաթողիկոսական դիվանի հաշվառումը` շուրջ 44.000 միավոր, որոնց մեջ մեծ է հիվանդ կամ վնասված վավերագրերի քանակը: Առանձնացվել և ընդհանուր ֆոնդից մեկուսացվել են հազարից ավելի փաստաթղթեր, որոնք հաջորդաբար հանձնվում են վերականգնման բաժին: Վերականգնած և բուժված նյութերի քանակն արդեն անցել է 500-ից: Կատարվել է մեծ մակերեսով 8454 թերթերի ախտահանում և թերթային բուժում: Բուժվել է 36 գիրք և 250 վավերագիր: Սկսվել է միջնադարյան եբրայերեն թորաների բուժումը, ախտահանումն ու նորոգումը: Բուժվել է 110 մ մագաղաթյա թորա:
   Բարեգործական հիմունքներով բուժվել ու նորոգվել են Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի 15 արժեքավոր վավերագիր և 2 գիրք: Նույն հիմունքներով կատարվել է Օձունի վանքի մեծածավալ հնատիպ Աստվածաշնչի նորոգումը: Միաժամանակ շարունակվել է Մատենադարանի արծաթե կազմերի նորոգումը, վերանորոգվել է ձեռագրերի 19 արծաթե կազմ:
   Հաջողությամբ է ընթանում նաև ձեռագրերի թվայնացումը, առ այսօր բաժինը թվայնացրել է 520 ձեռագիր: Մատենադարանի կայքէջ` www.matenadaran.am են մուտքագրվել «Մայր ցուցակ հայերէն ձեռագրաց» մատենաշարի 5 հատորները, որոնցից ազատորեն կարող են օգտվել Հայաստանի և արտերկրի բոլոր մասնագետները: Այժմ համացանց են ներմուծվում մեկ այլ խոշոր մատենաշարի` «Մատենագիրք հայոց»-ի հատորները, որը ևս մեծ խթան կդառնա հայագիտության զարգացման համար:
Մատենադարանի տնօրենն իր խոսքում նշեց նաև, որ առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սերնդափոխության խնդրին, որի հրատապության թելադրանքով աշխատանքի է ընդունվել 33 աշխատակից, որոնցից 25-ից ավելին գիտաշխատողներ և գիտական անձնակազմի աշխատակիցներ են: Նա անդրադարձավ նաև հրատարակչական գործունեությանը, որը տարեցտարի նոր թափ է ստանում:
   Մատենադարանի կյանքում ամենախոշոր երևույթն, անշուշտ, գիտական նոր մասնաշենքի կառուցումն է, որը նախատեսվում է ավարտել 2011-ի սեպտեմբերին: «Արդեն վեր է խոյացել այդ եզակի շինությունը, տարածքներով 4 անգամ մեծ առկա օգտակար մակերեսներից, սկսվել են ներքին կառուցապատման աշխատանքները: Մենք պետք է կազմ ու պատրաստ մուտք գործենք այդ եզակի կառույց: Նկատի ունեմ և՛ գիտական, և՛ տեխնիկական ու սպասարկման անձնակազմերի ընդլայնումն ու վերազինումը: Մեզ ամենօրյա լարված աշխատանք է սպասում: Հույս ունեմ, որ այն կպսակվի հաջողությամբ»,- նշեց Հրաչյա Թամրազյանը: Մատենադարանում մեկ տարվա ընթացքում կատարված աշխատանքների մասին գոհունակության խոսքեր ասացին Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանը, ԳԱԱ հումանիտար և հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս քարտուղար Վլադիմիր Բարխուդարյանը, փիլիսոփայության դոկտոր Հրաչյա Միրզոյանը, Մատենադարանի կառավարման խորհրդի նախագահ Սեն Արևշատյանը և ուրիշներ:

Աղբյուրը՝ azg.am
(Ռուզան Պողոսյան)


'